Wanneer waardeloosheid voelt als de waarheid
Jezelf kwijt zijn voelt vaak alsof je niet meer weet wie je bent.
Je twijfelt aan jezelf. Aan je gevoelens. Aan je keuzes. Misschien vraag je je af waarom je zo onzeker bent geworden of waarom je jezelf steeds kleiner maakt. Soms voelt het alsof je onderweg iets bent kwijtgeraakt, maar kun je niet precies aanwijzen wat.
Voor veel mensen die zichzelf kwijt zijn geraakt, blijkt er onder die verwarring een hardnekkige overtuiging of angst te liggen: er is iets mis met mij.
Hoe je jezelf kwijt kunt raken
Trauma is ook dat je denkt dat je waardeloos bent. Dat je dat gelooft. Dat je dat zelfs begrijpt of ook zo ziet. En als anderen dat nog niet doorhebben, dan lijkt het slechts een kwestie van tijd voordat ze erachter komen.
Een vergeten verjaardag. Een afgezegde afspraak. Een laat antwoord op een bericht. Iemand die niet luistert naar je grens. Je denkt dan niet: wat jammer. Je denkt: zie je wel.
Zo wordt waardeloosheid een bril waardoor je naar jezelf en de wereld kijkt. Het zit in wat er gebeurt, maar ook in wat er juist uitblijft. Voor je het weet, draai je steeds dieper een spiraal van schuld, schaamte en zelfkritiek in.
Jezelf kwijt zijn of depressie?
Mensen die zichzelf kwijt zijn, vragen zich regelmatig af of ze misschien depressief zijn.
Soms speelt er inderdaad een depressie. Maar soms is er ook iets anders aan de hand.
Wanneer je jarenlang hebt geleerd dat jouw gevoelens, angsten, behoeften of grenzen er niet toe doen, raak je steeds verder verwijderd van jezelf. Je leert jezelf zien door de ogen van anderen. Door de manier waarop er met je is omgegaan.
Als we als kind slecht worden behandeld of voortdurend moeten voldoen aan voorwaardelijke verwachtingen, trekken we vaak één conclusie: er is iets mis met mij.
Niet omdat dat waar is, maar omdat die verklaring veiliger voelt dan erkennen dat de mensen van wie je afhankelijk was je tekort hebben gedaan.
Jezelf terugvinden begint met een nieuw kompas
Ons innerlijke kompas ligt daardoor vaak jaren later nog in duigen voor ons.
Uit loyaliteit blijven we geloven dat we niet goed genoeg zijn. Dat we tekortschieten. Dat we waardeloos zijn.
Het vraagt moed om dat verhaal opnieuw te bekijken. Om toe te laten dat het misschien heel anders ligt dan je altijd hebt geloofd. Misschien ben je niet waardeloos. Misschien is er wel waardeloos met je omgegaan.
Dat verschil verandert veel.
Want jezelf kwijt zijn betekent niet altijd dat je niet weet wie je bent. Soms betekent het dat je jezelf jarenlang hebt bekeken door een bril van zelfkritiek, schuld en schaamte.
Juist daar kan een psycholoog of therapeut bij helpen. Niet door jou te vertellen wie je bent, maar door samen te onderzoeken welk verhaal je over jezelf bent gaan geloven.
Want waardeloosheid ontstaat niet in isolatie, maar in relatie.
En vaak herstel je ook in relatie. Met jezelf én met mensen bij wie je steeds meer mag ervaren dat je er wél toe doet.
Herken je jezelf hierin? Download dan ook onze gratis gids over zelftwijfel en ontdek hoe oude overtuigingen je zelfbeeld beïnvloeden en hoe je stap voor stap weer meer vertrouwen kunt krijgen in jezelf.
