Verslaafd aan de bron van je pijn

Er zijn patronen die niet in je hoofd ontstaan, maar juist in je lijf. Ze nestelen zich vroeg, diep in je zenuwstelsel. Op het moment dat je nog helemaal afhankelijk bent van je ouder(s). En één gevoel verraadt dat patroon: hunkering.

De hunkering naar een slokje moeder. Eén druppel nabijheid. Een moment van zachtheid. Iets wat de spanning even sust.

De verwarring tussen troost en dreiging

Bij loskomen van een narcistische moeder ontdek je dat die hunkering niet zomaar is ontstaan. Ze komt voort uit een verwarring tussen liefde en pijn, troost en dreiging. Wanneer je moeder degene is die je overstuur maakt met kritiek, ontkenning of afstand, en daarna ook degene is die je troost, dan leert je lichaam dat liefde voelt als spanning gevolgd door opluchting.

In de leertheorie heet dat intermitterende bekrachtiging: een beloning die onvoorspelbaar komt. Precies het principe waarop gokautomaten werken. Je weet nooit wanneer je ‘wint’, maar die kleine kans die hou je vast.

Zo ontstaat verslavende hechting. Niet ondanks de onveiligheid, maar juist daardoor. Spanning maakt (de behoefte aan) troost nog intenser. Schaarste maakt nabijheid extra kostbaar. Je zoekt troost bij dezelfde persoon die je ook pijn doet.

De verslaving aan onveilig contact

Gabor Maté beschrijft verslaving als elk gedrag of middel dat tijdelijke verlichting brengt, maar op de lange termijn schade aanricht, en waar je moeilijk mee kunt stoppen, ondanks de pijn.

Zo kan het ook voelen in het contact met een narcistische ouder. Eén slokje moeder, en je zit weer midden in de dynamiek.

Je weet dat het niet goed voor je is, maar de drang naar verbinding is sterker dan je verstand. Want als kind had je geen keuze. Je hechting was geen bewuste beslissing, maar een noodzakelijke overlevingsstrategie.

Loskomen van een narcistische moeder begint bij jezelf

Twee jaar geleden begon ik mezelf te onthouden van contact. Toen kwamen de cravings pas echt: de pijn, het gemis, en de drang om het weer goed te maken. In therapie zag ik dat die hunkering niet verkeerd was. Ze liet juist zien dat mijn vermogen om te hechten nog intact was, alleen was het gericht op onveiligheid.

Dat inzicht werd mijn eerste stap naar vrijheid. De hunkering wees me niet langer terug naar haar, maar naar mijzelf. Naar mijn eigen behoefte aan echte nabijheid: liefde die niet afwisselt tussen spanning en opluchting, maar gewoon blijft.

Loskomen van een narcistische moeder betekent niet per se dat je stopt met houden van. Het betekent dat je leert houden en het troosten van jezelf. zonder dat je haar daar nog voor nodig hebt.